KAART VAN CYPRUS beschikbaar gesteld door Worldtrotter
Klik hier voor: Reisinformatie over Cyprus, Het weer in Cyprus, Hotels in Cyprus
Algemene informatie over Cyprus:
De Republiek Cyprus is gelegen op
het gelijknamige eiland Cyprus in het oosten van de Middellandse
Zee, ca. 70 km ten zuiden van Turkije en 100 km ten westen van
Syrië. Sinds 1974 bestaat op het noordelijk deel van het eiland de
Turkse Republiek Noord-Cyprus, die alleen door Turkije wordt erkend.
In feite erkenden ook Bangladesh en Pakistan al heel snel de Turkse
Republiek Noord-Cyprus, maar onder druk van vooral de Verenigde
Staten moesten ze hun erkenning weer intrekken. Cyprus is bekend als
geboorteplaats van de uit de Griekse mythologie bekende godin
Aphrodite.
Geschiedenis van Cyprus
De geschiedenis van Cyprus is
bepaald geweest door de vaak strategische ligging van het eiland aan
de uithoeken van de grote rijken in de loop der tijden. Ook de
bodemrijkdommen van Cyprus maakte het een begeerd goed. Hierdoor is
de geschiedenis van Cyprus in feite een geschiedenis tussen oost en
west in het klein.
Deling van Cyprus
In de tijd van de dekolonisatie
werden in de Britse kroonkolonie Cyprus besprekingen gevoerd over
meer autonomie. De Griekse gemeenschap eiste echter
onafhankelijkheid. Een meerderheid wenste zelfs aansluiting van
Cyprus bij Griekenland (enosis).
Voor de Turks-Cyprioten was dit onbespreekbaar omdat ze niet als
Turkse minderheid in de Griekse staat wilden wonen. Zij streefden,
vooral op aansturen van Turkije, waarvoor Cyprus ook van strategisch
belang is, naar de scheiding van het eiland in een Turks-Cypriotisch
en een Grieks-Cypriotisch deel. Omdat de Britten weinig wilden weten
van een onafhankelijk Cyprus, ging de nationalistische,
Grieks-Cypriotische organisatie EOKA in 1955 over tot een
geweldscampagne tegen de koloniale overheerser, Turks-Cyprioten en
Griekse tegenstanders van enosis. In de praktijk werden veelal
Turks-Cyprioten het slachtoffer. Het gevolg was dat veel
Turks-Cypriotische dorpen werden geplunderd, waarbij velen werden
gedood, wat door de Turken wordt aangeduid als "etnische
zuiveringen". Turks-Cypriotische nationalisten richtten in hetzelfde
jaar een eigen gewapende militie op die aanvankelijk Volkan en later
TMT werd genoemd.
Na een pijnlijke periode van vier jaar guerrilla besloten Turkije,
Groot-Brittannië en Griekenland tijdens onderhandelingen in Londen
en Zürich het eiland onafhankelijkheid te verlenen. Een
onafhankelijkheid onder curatele, want Ankara, Athene en Londen
behielden zich als garanderende mogendheden het recht voor op om
Cyprus in te grijpen als de grondwettelijke orde zou worden
verstoord. De grondwet bevatte zoveel mogelijkheden voor beide
gemeenschappen om het bestuur te frustreren dat al in 1963 het
staatsapparaat tot stilstand kwam. De voorstellen van president
Makarios om de grondwet te wijzigen en de vergaande bescherming van
de Turks-Cypriotische gemeenschap (18% van de bevolking) in te
perken, leidden in december 1963 tot gevechten tussen Turks en
Grieks-Cypriotische nationalisten, die beiden nog enosis (volledige
aansluiting bij Griekenland) en taksim (schermutselingen tegen
Grieken in Turkije door de Cyprus-crises) in hun vaandel droegen.
In de loop van de jaren zestig wist aartsbisschop Makarios een
meerderheid van de Grieks-Cyprioten achter zijn politiek van enosis
te krijgen. De rol van Griekenland bij het onderhandelingsproces
over de onafhankelijkheid, maar vooral het optreden vanaf 1967 van
een militaire junta in Athene, luidde de ondergang in van het eens
zo populaire begrip enosis. Het begrip taksim bleef populair bij de
Turks-Cypriotische nationalisten, die daarbij steun ontvingen van de
Turkse regering. Na de onafhankelijkheid namen de spanningen tussen
Grieken en Turken toe en deze kregen tussen 1963 en 1967 het
karakter van een burgeroorlog, waarin Grieks en Turks-Cypriotische
nationalisten tegenover elkaar stonden. Dit was aanleiding voor de
VN tot het sturen van een vredesmacht, die nog steeds op het eiland
opereert. Onder soms gewelddadige druk van Grieks-Cypriotische
nationalisten trok een groot deel van de Turks-Cyprioten zich terug
in enclaves, die door de regering tot het enigszins afnemen van de
spanningen na 1967 economisch en politiek werden geboycot. Na een
crisis in 1967, waarbij hevige onderlinge gevechten leken uit te
lopen op een invasie door Turkije, als gevolg van garanderende
mogendheid, begonnen beide gemeenschappen onderhandelingen onder
leiding van Rauf Denktash en Glafkos Klerides, die tijdelijk een
zekere ontspanning teweeg brachten.
Die toenadering werd ruw onderbroken toen het Griekse kolonelsbewind
in 1974 een staatsgreep tegen president Makarios organiseerde, met
als doel aansluiting van Cyprus bij Griekenland. Deze staatsgreep
leidde tot hevige gevechten tussen voor- en tegenstanders van
aartsbisschop Makarios. De poging tot staatsgreep en doorgaande
geweldscampagnes van EOKA tegen de Turks-Cyprioten was aanleiding
voor Turkije om eenzijdig in te grijpen, nadat de Britten hadden
geweigerd in te stemmen met een gezamenlijke actie. Turkije ging in
juli 1974 over tot een invasie waarbij een deel van het noorden van
het eiland werd bezet. De Turkse invasie betekende het mislukken van
de staatsgreep en het einde van wederzijdse geweldscampagnes. Bij
verdere onderhandelingen over de kwestie tussen Griekenland, Turkije
en Groot-Brittannië werd geen overeenstemming bereikt.
In plaats van zich terug te trekken begon Turkije in augustus echter
een nieuw offensief, waarbij het gehele noorden van het eiland werd
bezet. Het Turkse optreden had een enorme vluchtelingenstroom tot
gevolg. Honderdduizenden Grieks-Cyprioten werden met geweld van huis
en haard verdreven. Na het sluiten van een wapenstilstand, begonnen
dit keer onder toezicht van de VN, een uitwisseling van
Grieks-Cyprioten naar het zuiden en Turks-Cyprioten naar het
noorden. Het gevolg was een sociale, economische en politieke
scheiding van het eiland, die tot op heden bestaat: in het zuiden
het onbezette gebied van Republiek Cyprus en in het noorden de in
1983 zelfverklaarde Turkse Republiek Noord-Cyprus. Deze laatste
wordt alleen door Turkije erkend.
Hiertussenin ligt ook nog de tot niemandsland verklaarde spookstad
Varoshia, de toeristische buitenwijk van Famagusta, die door de
VN-vredesmacht van de buitenwereld is afgesloten.
Landkaart van Cyprus
Klik op de kaart van Cyprus voor een groter exemplaar
Lijst met steden in Cyprus
De hoofdstad is Nicosia (Lefkosía
[Gr.] / Lefkoşa [Tr.]).
Andere belangrijke steden op het eiland zijn:
Limassol(Lemesos)
Larnaca
Paphos
Famagusta(Ammochostos) (Gazimağusa [Tr.])
Kyrenia (Girne [Tr.])
Deze pagina is gebaseerd op het
auteursrechtelijk beschermde
Wikipedia-artikel; het is vrijgegeven onder de
GNU Free Documentation License. U mag dit verspreiden mits u
zich aan de regels van de GFDL houdt.